powiększ zdjęcie
BISFENOL A – NIEBEZPIECZNY ZWIĄZEK W ŻYWNOŚCI I WODZIE 06.04.2018

Bisfenol A występuje m. in. w plastikowych butelkach i opakowaniach produktów spożywczych. Badania naukowe wykazują, iż wpływ bisfenolu na organizm człowieka nie jest obojętny i może skutkować wzrostem ryzyka zachorowania na chorobowy cywilizacyjne (np. cukrzycę, otyłość). Bisfenol A mimo udowodnionego szkodliwego wpływu na zdrowie jest wszechobecny w środowisku.

 

Bisfenol A (BPA) jest związkiem organicznym, używanym w produkcji poliwęglanu, tworzyw sztucznych oraz papieru termicznego.

Zgodnie z regulacjami Unii Europejskiej, wprowadzono w Polsce ograniczenia wykorzystania BPA w produkcji np. butelek dla dzieci. Jako konsumenci możemy decydować o zakupie artykułów bez zawartości BPA wybierając produkty oznaczone adnotacją „BPA FREE”. Bezpieczne dla zdrowia są dzbanki i butelki filtrujące do wody kranowej marki Dafi. Są one całkowicie pozbawione bisfenolu A.

Migracja BPA do żywności

Wiele związków chemicznych zawartych w opakowaniach do żywności migruje do produktów spożywczych. Stopień migracji zależy m.in. od czas kontaktu opakowania z żywnością oraz rodzaju i charakteru produktu.

Udowodniono, że BPA może migrować do płynu przechowywanego w opakowaniu, np. wody, soku, mleka dla niemowląt. Właśnie dlatego tak ważne jest to, w czym przechowujemy napoje i jedzenie.

Kiedy wzrasta prawdopodobieństwo zanieczyszczenia produktu BPA?

  • w wyniku kontaktu z zasadowym lub kwaśnymi płynami (soki),
  • przy wielokrotnym użytkowaniu i płukaniu wodą,
  • przy mechanicznych uszkodzeniu, np. zgniataniu,
  • podczas działania podwyższonej temperatury (podgrzewanie).

 Szkodliwość BPA

Badania potwierdzają, że nawet niewielkie ilości BPA szkodliwie wpływają na układ hormonalny oraz mogą odpowiadać za wystąpienie szeregu negatywnych skutków zdrowotnych.

Bisfenol A zaliczany jest do grupy ksenoestrogenów, ponieważ swoją budową przypomina estrogen – żeński hormon. Wpływa on na funkcjonowanie układu endokrynnego zakłócając wydzielanie, transport oraz metabolizm poszczególnych hormonów. BPA działa szkodliwe na układ rozrodczy oraz drażniąco na drogi oddechowe, oczy i alergizującą w kontakcie ze skórą.

W populacjach kobiet narażonych na wpływ BPA, obserwuje się m. in. rozwój cukrzycy, otyłość, zespół metaboliczny, nowotwory macicy i jajnika, przedwczesne dojrzewanie, PCOS (zespół policystycznych jajników), zaburzenia w rozwoju narządów rodnych oraz płodności jak również trudności z zajściem oraz utrzymaniem ciąży. Z kolei u mężczyzn pracujących w warunkach narażenia na BPA, stwierdzono wpływ tego związku na obniżenie jakości nasienia oraz popędu płciowego, a przy długofalowej ekspozycji – rozwój raka prostaty.

BPA w smoczkach i mleku

BPA jest szczególnie szkodliwy dla rozwijających się płodów i niemowląt. Młody organizm nie jest bowiem przystosowany do walki z substancjami toksycznymi przedostającymi się do wód płodowych.

W jednym z badań wykazano obecność BPA w mleku matek karmiących. Mleko w proszku również może zwierać BPA, ponieważ jest często przechowywane w puszkach powlekanych powłoką zawierającą w składzie BPA.

BPA migruje nie tylko z opakowań żywności. Zbadano zawartość tego związku w smoczkach dla dzieci. Okazało się, że BPA może migrować z plastikowych tarczek do lateksu i silikonu smoczka, a następnie dalej do organizmu dziecka.

Wszechobecne BPA

Narażenie na toksyczne działanie BPA następuje nie tylko drogą pokarmową, ale również dermalną (zanieczyszczone kosmetyki, papier termiczny) oraz oddechową (pył).

Bisfenol A jest jednym z najczęściej stosowanych związków przy produkcji przedmiotów codziennego użytku. Jest wszechobecny w środowisku i nie ma możliwości, aby go całkowicie wyeliminować. W trosce o zdrowie swoje i najbliższych warto starać się ograniczać jego obecność w najbliższym otoczeniu. Informowanie społeczeństwa odnośnie istniejących zagrożeń związanych z wszechobecnym występującym BPA może przyczynić się do zmniejszenia narażenia na ten związek, a w konsekwencji ograniczyć jego negatywne skutki zdrowotne.

 

Bibliografia:

  1. Łopacka J. i wsp. (2015): ,,Zmiany zachodzące w materiale opakowaniowym i w żywności w trakcie obróbki mikrofalowej”, Probl Hig Epidemiol, t. 96, 1, s. 77-83.
  2. Łukaszewska P., Ginter-Kramarczyk D., Kruszelnicka I. (2016): ,,Bisfenol A jako szkodliwy i nieproszony dodatek w pakiecie z wodą butelkowaną”, Technologia Wody, t. 4 (48), s. 35-38.
  3. Rogala D. i wsp. (2016): ,,Bisfenol A – niebezpieczny związek ukryty w tworzywach sztucznych”, Probl Hig Epidemiol, t. 97, 3, s. 213-219.

 

Skomentuj artykuł
DAFI na Instagram obserwuj
Czy wiesz że?
Filtr butelki Dafi składa się z węgla aktywnego, otrzymywanego z łupin orzechów kokosowych