powiększ zdjęcie
KAWA – NATURALNY STYMULANT I ŹRÓDŁO ANTYOKSYDANTÓW 02.12.2013

Kawa to główne źródło kofeiny w codziennej diecie Polaków. Większość z nas nie wyobraża sobie dnia bez przynajmniej jednej filiżanki małej czarnej.

kawa1

KOFEINA – NATURALNY STYMULANT

Kawa działa pobudzająco głównie dzięki kofeinie, czyli jednej z najbardziej rozpowszechnionej w świecie substancji czynnej. Kofeina to substancja psychoaktywna, która działa bezpośrednio na ośrodkowy układ nerwowy, przyspiesza czynność serca, podnosi ciśnienie krwi, rozszerza naczynia wieńcowe serca,  ale  zwęża  naczynia mózgowe, dzięki czemu łagodzi napięciowe bóle głowy i migreny. Niewielkie i umiarkowane dawki kofeiny działają pobudzająco, poprawiają nastrój, zwiększają koncentrację, skracają czas reakcji, ułatwiają przyswajanie informacji oraz znoszą zmęczenie. Kofeina zwiększa również wydolność fizyczną i przyspiesza spalanie tkanki tłuszczowej, a to dlatego, że powoduje wzrost wydzielania adrenaliny, czyli hormonu walki lub ucieczki. Dzięki temu czas trwania wysiłku fizycznego może ulec wydłużeniu. Jednak jak w przypadku innych substancji psychoaktywnych, co za dużo, to niezdrowo. Picie dużych ilości kawy, szczególnie przez osoby wrażliwe na jej działanie, może wywoływać rozdrażnienie, kołatanie serca, zdenerwowanie, niepokój i bezsenność.

 

 

KAWA? TAK, ALE Z UMIAREM!

Wrażliwość organizmu na pobudzające działanie kawy jest indywidualna i zależy od tego jak często ją pijemy i ile zawiera kofeiny. Najwięcej kofeiny w 1 filiżance (150 ml) zawiera kawa Robusta (100-250 mg), mniejkawa2 bo ok. 50-120 mg-kawa Arabica. Kawa filtrowana zawiera od 50 do 175 mg kofeiny, a espresso ok. 40-110 mg. Z czasem, regularne picie kawy prowadzi do wytworzenia tolerancji co powoduje, że aby wywołać efekt pobudzenia, trzeba zwiększyć jej ilość. Naukowcy szacują, że umiarkowane picie kawy (max. 3 filiżanki dziennie/ok. 300 mg kofeiny) przez zdrowe osoby dorosłe, nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Kawy nie powinny pić jednak kobiety w ciąży, gdyż kofeina przenika przez łożysko i wpływa na niską masę urodzeniową dziecka. Kawy kofeinowej powinny unikać również osoby z chorobami serca (nawet niewielkie ilości mogą wywołać u nich tachykardię) oraz diabetycy (kofeina podnosi poziom cukru we krwi).

ŹRÓDŁO ANTYOKSYDANTÓW

Coraz więcej badań wykazuje, że regularne picie kawy może nas uchronić przed wieloma chorobami cywilizacyjnymi. Kawa zawiera antyoksydanty takie jak np. kwasy fenolowe, które zmniejszają wchłanianie glukozy w jelitach oraz działają ochronnie w stosunku do komórek trzustki, przez co zapobiegają rozwojowi cukrzycy typu 2. Badania dowodzą również, że kawa może chronić przed rakiem jelita grubego, gdyż zawarte w niej związki zmniejszają ilość markerów prozapalnych, a jej lekkie działanie przeczyszczające zapobiega zaparciom i ogranicza kontakt rakotwórczych substancji ze śluzówką jelit. Ponad 10-letnie badania przeprowadzone na Uniwersytecie Harvardzkim donoszą, że ryzyko wystąpienia choroby Parkinsona u mężczyzn regularnie pijących co najmniej 1 kawę dziennie jest  o 50% mniejsze w porównaniu do mężczyzn, którzy nie piją jej wcale. Dokładny mechanizm tego zjawiska nie jest znany, ale podejrzewa się, że kofeina zawarta w kawie może stymulować wydzielanie dopaminy, której niedobór jest przyczyną tej choroby.

Wbrew powszechnym opiniom umiarkowane picie kawy nie szkodzi sercu, nie wywołuje nadciśnienia, miażdżycy ani osteoporozy. Co prawda może ona nieznacznie podwyższać poziom cholesterolu, jednak stosowanie papierowych filtrów eliminuje z naparu związki działające hipercholesterolimicznie. Kawa obniża przyswajalność związków mineralnych. Można zminimalizować to zjawisko unikając picia kawy bezpośrednio po i przed posiłkiem. Aby zapowiedz stratom wapnia z organizmu, który jest wiązany przez kwas szczawiowy zawarty w kawie warto dodawać do niej mleko. Niedobory magnezu możemy wyrównać spożywając żywność bogatą w ten pierwiastek (orzechy, kasze, kakao), bądź stosując filtry magnezowe czy suplementy diety. Pamiętajmy, że kawa jest silnie moczopędna dlatego, na jedną jej filiżankę powinniśmy wypijać co najmniej 2 szklanki wody.

 

  1. Nawrot P., Jordan S., Eastwood J., Rotstein J., Hugenholtz A., Feeley M. (2003): Effects of caffeine on human health, Food Additives and Contaminants, t. 20, s. 1–30.
  2. Stimulant Drinks Committee (2001): Opinion of the Scientific Committee on Food on Additional information on energy drinks, http://ec.europa.eu/food/fs/sc/scf/out169_en.pdf
  3. Scientific Committee on Food (2003): A review of the Health Effects of Stimulant Drinks.
  4. Final report, Commissioned by the Food Safety Promotion Board, http://www.safefood.eu/Global/Publications/Research%20reports/FSPB%20Stimulant%20drinks%20.pdf?epslanguage=en
  5. Smith A., (2002): Effects of caffeine on human behavior”, Food and Chemical Toxicology, t. 40, s. 1243-1255.
  6. Fisone G., Borkvist A., Usiello A. (2004): Caffeine as a psychomotor stymulant. Mechanizm of action, Cellular and molecular life sciences, t. 61, s. 857-872.

 

Skomentuj artykuł
DAFI na Instagram obserwuj
Czy wiesz że?
Utrata przez organizm zaledwie 3% wody powoduje uczucie zmęczenia i ból głowy