powiększ zdjęcie
SOKI. WITAMINY Z KARTONU 24.11.2014

soki1Pijemy coraz więcej różnego rodzaju soków nie tylko, aby zaspokoić pragnienie, ale również ze względu na ich wartość odżywczą i właściwości prozdrowotne. Soki i napoje uzupełniają niedobory wody w organizmie, dostarczają mikro-i makroelementów, witamin (witaminę C, witaminy z grupy B oraz beta-karoten), błonnika i antyoksydantów oraz energii w postaci węglowodanów, które mogą pochodzić z owoców lub być dodawane w procesie produkcji.

 

ZDROWIE Z KARTONU

soki2Soki owocowe i warzywne, zwłaszcza te nieklarowane, przecierowe są źródłem wielu wartościowych składników odżywczych. Soki zalecane są jako element codziennej zdrowej diety, jako profilaktyka wielu chorób cywilizacyjnych oraz w celu spowalniania procesów starzenia się organizmu. Soki to przede wszystkim źródło witaminy C i karotenoidów (beta-karoteny, likopenu). Zawierają również niewielkie ilości witaminy E oraz witaminy z gr. B (B1, B2, B6). Jeśli chodzi o składniki mineralne, to w sokach znajdziemy: mangan, fosfor, magnez, wapń, żelazo, selen i cynk.

Soki są kwaśnie, ponieważ zawierają duże ilości naturalnych kwasów. Mimo tego mają one  właściwości zasadotwórcze, gdyż obecne w nich składniki mineralne przesuwają równowagę kwasowo-zasadową organizmu w kierunku zasadowym. Soki zawierające cząstki owoców oraz przecierowe to źródło błonnika pokarmowego. W sokach klarowanych ilości błonnika są znikome.

 

SOKI, NAPOJE, NEKTARY. CZYM SIĘ RÓŻNIĄ?

soki3W sklepach możemy znaleźć soki i napoje różnego rodzaju:
– soki z owoców cytrusowych,
– soki owocowe (pozostałe),
– napoje owocowe,
– nektary,
– napoje i soki owocowo-warzywne.

Wśród soków owocowych możemy wyróżnić:
– soki klarowane (pozbawione zmętnień, ale wraz z nimi również błonnika, aromatu i witamin),
– soki naturalnie mętne (nieklarowane, bogatsze w witaminy i naturalny aromat).
– soki witaminizowane (z dodatkiem syntetycznej wit. C).

Soki mogą być otrzymywane z surowego soku wyciśniętego z owoców lub z soków zagęszczonych (aby otrzymać z nich sok o odpowiedniej konsystencji i zapachu dodaje się wody oraz aromaty). Soki przecierowe (nektary) powstają ze świeżych owoców lub z przecierów owocowych. Powinny zawierać min. 10% ekstraktu owocowego.

Napoje to jeszcze bardziej rozcieńczone soki owocowe. W ich skład wchodzi min. 20% soku owocowego. Zarówno soki, nektary oraz napoje nie mogą zawierać sztucznych barwników, konserwantów i aromatów. Soki, napoje i nektary są konserwowane naturalnie poprzez pasteryzację w temperaturze poniżej 100°C. Dozwolone jest dodawanie do nich kwasu askorbinowego (antyutleniacz, wydłużający trwałość soku), substancji słodzących oraz kwasu cytrynowego.

PŁYNNE WARZYWA, CZYLI COŚ DLA ZABIEGANYCH

soki4Soki warzywne są łatwym i szybkim sposobem na uzupełnienie codziennej porcji warzyw, na których przygotowywanie i jedzenie często nie mamy czasu. Soki warzywne i owocowo-warzywne zawierają przynajmniej 55% naturalnych składników, co oznacza, że wypijając 1 l soku ,,zjadamy” 500 g warzyw, czyli tyle ile wynosi dzienne zalecenie. Podobnie jak w przypadku soków owocowych w sklepach możemy znaleźć soki klarowane, przecierowe i naturalnie mętne. Jeśli nie przepadamy za smakiem soków warzywnych warto od czasu do czasu sięgnąć po sok owocowo-warzywny, np. buraczano-jabłkowy, marchwiowo-bananowy.

PIĆ CZY NIE?

soki5Soki mogą bez wątpień być dobrym uzupełnieniem codziennej diety w witaminy i antyoksydanty. Jednak pamiętajmy, że nie powinny służyć one nawodnieniu, a jedynie być zdrową przekąską. Soki, nawet te 100% mają naturalnie występujące w owocach cukry, dlatego pite regularnie w dużych ilościach przyczyniają się do rozwoju nadwagi.

Krótka ,,instrukcja obsługi” soków:

  1. Wybieraj soki mętne, produkowane ze świeżego soku, a nie z soku zagęszczonego.
  2. Unikaj soków i napojów z dodatkiem substancji słodzących, a zwłaszcza syropu glukozowo-fruktozowego.
  3. Soki pijaj jako przekąskę pomiędzy posiłkami (max. 1-2 szklanki dziennie).
  4. Aby uniknąć zgagi, nie popijaj posiłków sokami ani nie pij ich na czczo.
  5. Nie spożywaj soków, aby ugasić pragnienie. Wchłaniają się one znacznie wolniej niż woda, dlatego nie są dobrym sposobem na szybkie nawodnienie organizmu.

 

Bibliografia:

  1. Jędrzejczyk H., Hoffman M.: Wody mineralne, soki i napoje bezalkoholowe  [w:] Towaroznawstwo żywności przetworzonej, red. Świderski F., Wyd. SGGW, Warszawa 2010, s. 461-465.
  2. Mitek M., Kalisz S. (2003): Współczesne poglądy na właściwości przeciwutleniające soków owocowych i warzywnych, Przemysł spożywczy, t. 5, s. 37-39.
Skomentuj artykuł
DAFI na Instagram obserwuj
Czy wiesz że?
Wystarczy 500 szklanek wody, by dziecko urosło o 2 cm.